Islom Sivilizatsiyasi bo’yicha Birinchi Xalqaro Forumdan ikki oy o’tar-o’tmas, O’zbekiston yana bir yirik tadbirga — bu safar media va texnologiyaga qaratilgan tadbirga — mezbonlik qildi: 2026-yil 24-29-avgust kunlari Samarqand va Toshkent shaharlarida “Islom sivilizatsiyasi: yangi qarash — yangi kashfiyotlar” xalqaro media forumi bo’lib o’tdi.
Akademik tadqiqotdan media hikoyachilikka
Iyul forumi olimlar, mutafakkirlar va diniy arboblarni islom sivilizatsiyasining ilmiy va fikriy merosini muhokama qilish uchun bir joyga to’plagan bo’lsa, avgust forumi butunlay boshqa auditoriyaga — media mutaxassislari va kontent yaratuvchilarga qaratildi. Bu o’zgarish o’z-o’zidan ma’noga ega — agar oldingi bosqich “merosni izlash” bosqichi bo’lsa, bu bosqich jahon jamoatchiligiga yetib boradigan tilda “merosni qayta hikoya qilish” bosqichidir.
Tadbir ko’lamini aks ettiruvchi raqamlar
Toshkentdagi Islom Sivilizatsiyasi markazi forum tadbirlariga mezbonlik qildi, unda dunyoning 50 mamlakatidan taxminan 300 nafar media vakili va ekspert ishtirok etdi. Ishtirokchilar orasida quyidagilarning vakillari bor edi:
- Ommaviy axborot vositalari, televidenie va radio kompaniyalari.
- Xalqaro nashrlar va axborot agentliklari.
- Jurnalistlar, rejissyorlar, prodyuserlar va noshirlar.
- Ijodiy sanoat va zamonaviy texnologiyalar bo’yicha tadqiqotchilar va mutaxassislar.
Forumning yo’nalishi: merosga xizmat qiluvchi sun’iy intellekt
Forum islom merosini jahon jamoatchiligiga taqdim etishda zamonaviy vositalardan foydalanishga qaratildi, xususan:
- Hujjatli filmlar va xalqaro nashriyot.
- Sun’iy intellekt va raqamli texnologiyalar.
- Qo’lyozmalar va tarixiy eksponatlarni namoyish etishda zamonaviy muzey texnologiyalari.
Dastur doirasida munozara sessiyalari, hujjatli filmlar namoyishi, qo’shma media va nashriyot loyihalari, shuningdek ishtirokchi media muassasalari o’rtasida professional uchrashuvlar va hamkorlik shartnomalarini imzolash kabi tadbirlar bo’lib o’tdi. Ishtirokchilarga Islom Sivilizatsiyasi markazining to’plamlari va qo’lyozmalarini, jumladan YUNESKOning “Dunyo xotirasi” ro’yxatiga kiritilgan Usmon mus’hafini bevosita ko’rish, shuningdek musulmon olimlari va mutafakkirlarining hissalari haqida qo’shma media asarlar yaratish imkoniyatlarini o’rganish imkoni ham berildi.
Nima uchun Samarqand va Toshkent birgalikda?
Ikki mezbon shaharning tanlanishi tasodifiy emas edi. Toshkent Islom Sivilizatsiyasi markazining bosh qarorgohi va yangi sivilizatsion loyihaning markazi bo’lsa, Samarqand — o’zining Temuriylar davri yodgorliklari hamda Imom al-Buxoriy va Ulug’bek kabi siymolar bilan bog’liq xotira majmualari bilan — forum dunyoga zamonaviy shaklda taqdim etmoqchi bo’lgan merosning tirik davomini ifodalaydi.
Forumning xabari
Ushbu tadbirning falsafasini bir g’oyada jamlash mumkin: meros faqat zallar va kutubxonalarda saqlanishi kifoya emas — uni hozirgi zamon tilida dunyoga olib boradigan hikoyachilar kerak. Ellik mamlakatdan kontent yaratuvchilar, rejissyorlar va jurnalistlarni Islom Sivilizatsiyasi markazi qalbida bir joyga to’plash orqali O’zbekiston o’zining sivilizatsion loyihasi muzeylar bilan cheklanib qolmasligini, balki ekranlar va raqamli platformalarga o’tib, dunyo bo’ylab millionlab odamlarga yetib borishini bildirmoqchi bo’ldi.
